Asbest

Asbest is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende mineralen, die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine vezels. Losse asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar.

Asbest is in het verleden veel gebruikt, bijvoorbeeld in gebouwen en objecten, vanwege de goede eigenschappen. Het is sterk, slijtvast en isolerend. Asbest is bestand tegen logen, zuren en hoge temperaturen. De grote risico's die asbest oplevert voor de gezondheid werden pas later bekend.

Gevaar van asbest
Asbestvezels kunnen schadelijk zijn als ze in hoge concentraties worden ingeademd. In de buitenlucht zweven ook asbestvezels. Dat zijn er maar zo weinig, dat inademen nauwelijks gevaar oplevert. Er is ook weinig kans op inademen van asbestvezels als ze goed zijn gebonden in materialen. Risico's treden wel op als dergelijk materiaal in slechte staat verkeert of als de vezels niet goed gebonden zijn in materialen. Ook als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt, kunnen miljoenen asbestvezels in de lucht komen. Het risico dat iemand ze inademt, is dan erg groot. Er zijn strenge regels opgesteld om dat te voorkomen. Het inademen van asbest kan stoflongen (asbestose) of longvlies- en buikvlieskanker (mesothelioom) veroorzaken.

Hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest
Er bestaan twee vormen waarin asbest voorkomt: hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest.

Bij 'hechtgebonden' asbest zitten de asbestvezels stevig verankerd in het dragermateriaal. Er zullen nauwelijks vezels vrijkomen als dit materiaal in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt of gesloopt. Asbestcementgolfplaten en vlakke platen die in goede staat verkeren, zijn voorbeelden van hechtgebonden asbest.
 

Wanneer de vezels niet of nauwelijks aan het dragermateriaal zijn gebonden, is er sprake van 'niet-hechtgebonden' asbesthoudende materialen. Doordat de vezels gemakkelijk kunnen vrijkomen, is het gezondheidsrisico van niet-hechtgebonden asbest groter dan dat van hechtgebonden asbest. Een voorbeeld van een niet-hechtgebonden asbesthoudend materiaal is spuitasbest. Dit materiaal is voor 1978 regelmatig gebruikt als isolatiemateriaal en als brandwerende laag op staalconstructies. Dit laatste gebeurde meestal in grote gebouwen. Spuitasbest moet worden verwijderd of volledig afgeschermd. Een andere vorm van niet-hechtgebonden asbest is zwaar verweerd asbestcement.

Alleen een microscopische analyse kan uitsluitsel geven of materiaal hechtgebonden of niet-hechtgebonden asbest bevat.

Asbest verwijderen
In de meeste gevallen is toestemming vereist van de gemeente. In de Bouwverordening van de gemeente staat wanneer een sloopvergunning en wanneer een melding verplicht is. In enkele gevallen mag asbest door een particulier zelf worden verwijderd. Indien bedrijfsmatig asbest wordt verwijderd dient dit door een aannemer te gebeuren die dit meldt bij de arbeidsinspectie. In de meeste gevallen dient het asbest door een gespecialiseerd asbestverwijderingsbedrijf (SC-530 gecertificeerd) te worden verwijderd.